Od 2025 roku na liście darmowych świadczeń medycznych znajdą się kolejne badania genetyczne, które będą dostępne w ramach NFZ. To kolejny etap reformy Ministerstwa Zdrowia, który ma na celu ułatwienie dostępu do zaawansowanej diagnostyki. Wprowadzenie nowych badań jest szczególnie ważne dla pacjentów wymagających długotrwałego leczenia i precyzyjnej diagnostyki genetycznej. Dla wielu osób będzie to szansa na poprawę zdrowia bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów.

Nowe darmowe badania na NFZ. Prywatnie trzeba za nie zapłacić krocie

Od 1 stycznia 2025 roku NFZ będzie refundować dwa badania genetyczne:

Zobacz także:

  • aCGH (Array Comparative Genomic Hybridization) – analiza pozwalająca wykryć zaburzenia genetyczne na poziomie mikrodelecji i mikroduplikacji chromosomów.
  • qRT-PCR (Real-Time Quantitative Polymerase Chain Reaction) – metoda stosowana do wykrywania i monitorowania nowotworów.

Oba te badania są kluczowe w diagnostyce wielu poważnych schorzeń, w tym wad wrodzonych i nowotworów. Dotychczas koszty ich wykonania z własnej kieszeni były dla wielu Polaków zaporowe. Koszt wykonania badania aCGH w prywatnych placówkach wynosi od 2 do 2,5 tys. zł, a qRT-PCR od 400 do 600 zł. Dla wielu rodzin to ogromne obciążenie finansowe, szczególnie w sytuacji, gdy badania muszą być wykonane wielokrotnie. Dzięki refundacji diagnostyka genetyczna stanie się bardziej dostępna, co może znaczną poprawić wczesne wykrywanie chorób.

Nowe badania na NFZ to nowoczesna broń w walce z nowotworami

Badanie metodą aCGH pozwala na analizę genomu w poszukiwaniu nieprawidłowości, które mogą powodować wady wrodzone, opóźnienie rozwoju czy problemy intelektualne. Lekarze kierują pacjentów na to badanie w przypadkach takich jak:

  • Stwierdzenie wad strukturalnych płodu w badaniu USG.
  • Podejrzenie aneuploidii u płodu.
  • Zaburzenia rozwoju psychoruchowego lub autyzm u dzieci.

Dodatkowo badanie to znajduje zastosowanie w diagnostyce onkologicznej, pomagając lekarzom precyzyjnie określić charakter i zakres zmian genetycznych.

Drugim z badań objętych refundacją jest qRT-PCR, wykorzystywane przede wszystkim w diagnostyce onkologicznej. Pozwala ono na:

  • Wykrycie nowotworów układu mieloidalnego i limfoidalnego.
  • Monitorowanie skuteczności leczenia.
  • Analizę minimalnej choroby resztkowej (MRD) po zakończeniu terapii.

To badanie jest szczególnie ważne w precyzyjnym dostosowaniu leczenia oraz ocenie ryzyka nawrotu choroby.

Jakie są kryteria skierowania na nowe darmowe badania NFZ?

Lekarze będą mogli wystawić skierowanie na aCGH lub qRT-PCR, jeśli pacjent spełni określone kryteria medyczne. Dla aCGH będą to np. wady wrodzone, opóźnienie rozwoju czy podejrzenie zespołu genetycznego. W przypadku qRT-PCR podstawą będzie konieczność diagnostyki i monitorowania nowotworów. Szczegółowe kryteria kwalifikacji są zawarte w rozporządzeniu Ministerstwa Zdrowia z 22 sierpnia 2024 roku.